Site Overlay

Bệnh sốt rét – nguyên nhân, triệu chứng, điều trị, bệnh lý



Sốt rét là gì? Sốt rét là một bệnh nhiễm lây lan từ người này sang người khác bởi muỗi. Bệnh phổ biến ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới. Bệnh gây ra bởi ký sinh trùng đơn bào thuộc chi Plasmodium.

——————————————————————
Giới hạn phạm vi trách nhiệm:
– Những nội dung được trình bày trong video của iLearn VN chỉ mang tính thông tin, nội dung không nhằm thay thế cho việc tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Khi có vấn đề về sức khỏe hay bệnh, bạn cần trực tiếp nhờ tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên viên y tế.

– iLearn VN sẽ không trả lời tất cả những câu hỏi có liên quan về việc chẩn đoán, tư vấn và cách điều trị bệnh. Bên cạnh đó, chúng tôi không chịu trách nhiệm về mọi thiệt hại phát sinh trực tiếp hoặc gián tiếp từ việc sử dụng nội dung video dưới bất kỳ hình thức nào.

——————————————————————
▪️ Đăng ký kênh:
▪️ Xem thêm những nội dung liên quan:

Chúng tôi thu thập, tổ chức và xây dựng các chương trình đào tạo trực tuyến đại chúng mở nhằm thích ứng với các xu thế việc làm trong tương lai.
▪️ Website:

Hãy liên kết với chúng tôi qua các trang mạng xã hội:
▪️ Fanpage:
▪️ FB Group:

@iLearnVN
@OsmoseIt

Bản quyền:
– Video: Osmosis – Malaria – causes, symptoms, diagnosis, treatment, pathology – Licensed under a Standard Youtube License.

Tất cả các video của chúng tôi có sẵn theo giấy phép Standard Youtube License.

——————————————————————
Cảm ơn các thành viên trong ECEP Team đã hỗ trợ.

source: https://tim2lead.com

Xem thêm các bài viết về Sức Khỏe: https://tim2lead.com/category/suc-khoe/

5 thoughts on “Bệnh sốt rét – nguyên nhân, triệu chứng, điều trị, bệnh lý

  1. Xin có vài ý kiến đóng góp ở phút 2:00 . Thalassemia còn được biết là Mediterranean anemia [1] nên dịch là loại bệnh Thiếu máu vùng Địa trung hải. Đây là bệnh di truyền gia tộc liên quan đến sự sai lạc trong việc tổng hợp sắc tố hemoglobin của hồng cầu. Hemoglobin có 2 chuỗi alpha, và hai chuỗi beta. Đột biết gene dẫn đến lỗi cuộn gặp ở chuỗI alpha hay beta gây hậu quả là bệnh thiếu máu. BS nhà nghiên cứu Hoa kỳ, Thomas Benton Cooley tìm thấy bệnh này ở các trẻ em ở vùng Địa trung hải thuộc gốc Ý và Hy Lạp và trình bày bệnh này trong bản báo cáo của Hội Nhi Khoa Hoa Kỳ (American Pediatric Society) năm 1925 [2]. Tất nhiên, với phương tiện và tiến bộ trong ngành Sinh học phân tử (molecular biology) và Sinh học thông-tin (bioinformatics) người ta đã giải mã và xác định đột biến gene gây Thalassemia. Nhưng dẫu sao, để vinh danh những đóng góp ban đầu của Dr. Cooley người ta vẫn giữ nguyên tên cũ mà Cooley đã dùng. Riêng với người dịch thuât ngữ này … dẫu có "tôi yêu tiếng nước tôi" rất lúng túng đối phó là có nên dịch hay không?

    [1] Sickle cell disease and Thalassemia. American Society of Hematology. Retrieved April 14, 2019. https://www.hematology.org/About/History/50-Years/1534.aspx

    [2] The Man Behind the Name: Thomas Benton Cooley, M.D. Retrieved April 14, 2019. https://www.thalassemia.org/about-the-foundation/about-thomas-benton-cooley-2/

  2. Parasites Without Borders (PWB): Nhóm Ký Sinh Trùng Không Biên Giới [1] do GS.TS. Dickson Despommier và GS.TS.BS Daniel Griffin có một loạt bài giảng về ký sinh trùng trên Youtube [2] kèm theo quyển sách các bệnh ký sinh (parasitic diseases) miễn phí rất đặc sắc. Chương trình này được tài trợ chính bởi những nhà hảo tâm mạng nhưng đáng kể nhất là tinh thần phục vụ vô vị lợi của các hai vị học gỉa kể trên với sự hỗ trợ đồng nghiệp tại ĐH Columbia GS Vincent Racaniello. Chương trình gồm 47 bài giảng trong đó bài giảng 12/13 dành riêng cho bệnh sốt-rét (phần I/II). Các bạn xem qua video của chúng tôi bằng tiếng Việt có thể theo dõi bài giảng bằng tiếng Anh của PWB.

    [1] Parasites without Borders: (PWD). (links) retrieved Oct. 15, 2018. http://www.parasiteswithoutborders.com

  3. Ngồi buồn kể chuyện muỗi "cái": Xưa cũng như nay các đấng mày râu sợ nhất là phải nghe các vị quần thoa (opps, bây giờ còn có quần Jean xẻ gối) rầy la, chỉ chích suốt đêm. Mà đâu phải chỉ có giới quần thoa, mà đến muỗi cái khi bị nhiễm ký sinh plasmodium [1] cũng chích ta suốt đêm khi có cơ hội. Nhưng tại sao muỗi đực hút nhuỵ hoa để sống nhờ đường carbohydrates, mà muỗi cái lại cần đến máu người?. Những nhà nghiên cứu về muỗi 🙂 (côn trùng học) xem đây là một hiện tượng tiến hoá trao đổi (commensal evolution) giữa ký sinh trùng plasmodium và muỗi chỉ gây hại cho người. Muỗi cái cần năng lượng và đặc biệt là các đơn vị amino acids để nuôi trứng (oocytes). Muỗi cái có vòi đặc biệt (proboscis) có thể đâm thủng da người, xuyên qua lớp biểu bì (epidermis) đến lớp hạ bì (dermis) chọc vào mạch máu và hút máu đặc biệt là các hồng cầu giầu amino acids :). Còn các chú ký sinh plasmodium ở kỳ nội hồng-cầu thì cũng ăn không ít hemoglobin và biến heme tự do có phản ứng oxy hoá rất cao có thể gây độc cho ký sinh nhà ta thành chất cặn hemozoin mà ta có thể thấy khi khám nghiệm máu dưới kính hiển vi. Còn muỗi cái thì sao nhỉ, "bắc thang lên hỏi ông trời, muỗi cái hút máu có đòi được không ?". Chuyện đòi được không thì không biết, nhưng ngay cả khi đang bị chặt/chém/đốt cũng không hay biết, đó không phải là các nàng muỗi biết thỏ thẻ chi đâu, mà người ta tìm thấy trong tuyến nước bọt của muỗi cái ngoài ký sinh trùng túa vào người của ta mà còn có chất gây tê tái (anaesthesia) làm ta mất cảm giác. Hừm … vậy thì phòng ngừa sao đây. Có chăng phải nhờ bà Đồ U U (屠呦呦) [2] chiết xuất thanh hao tố (青蒿素, artemisinin) cứu mạng.

    [1] Có giả thuyết cho rằng, ký sinh plasmodium sau khi nhiễm muỗi cái làm thay đổi hành vi của muỗi làm muỗi hút máu thường xuyên hơn. Âu cũng là bài học cho quý ông … phải nhìn trước nhìn sau coi có ký sinh không nhé …
    [2] bà Đồ U U (nghe tên hơi lạ) [3]: đoạt giải Nobel về Y-khoa/Sinh Lý học nằm 2015 nhờ công trình nghiên cứu và khám phá ra thuốc chống sốt-rét "thanh hao tố" (artemisinin) rất hiệu nghiệm.
    [3] Một sự trùng hợp kỳ thú là tên của bà U U theo Kinh thi gắn liền với khám phá thuốc chống sốt-rét trong chiết xuất từ cỏ thanh Hao. —

    Kinh thi, Tiểu nhã, Lộc Minh thi tập bài 2:

    鹿鳴 (Lộc Minh)
    呦呦鹿鳴, U U Lộc Minh
    食野之蒿。 Thực dã chi Hao

    UPDATE: tôi đọc trong báo cáo của CDC gần đây thì tại VN, người mắc bệnh sốt rét bởi ký sinh P. falciparum ~50-90% và P. vivax ~50-10% [1] tuỳ theo vùng chi tiết được báo cáo bởi Goldlust và cộng sự trong bài viết về "Sự thoái lui của bệnh sốt-rét tại VN 1991-2014" về hiệu quả lâm sàng (clinical efficacy) của liệu pháp tổng hợp thuốc gốc Thanh-hao tố (artemisinin-based combination therapy) chống sốt-rét bắt đầu tại VN từ đầu thập niên 1990s. Ta cũng biết độ tin cậy (trustworthiness) của bản báo cáo cần dựa trên phương pháp thu thập và so sánh dữ liệu … những điều này … Ờ thì, cũng khá thú vị chỉ dành riêng cho quí vị rảnh rang có thể xem qua [2].

    References:
    [1] Malaria species: P. falciparum 50%–90%, P. vivax. 10%–50%, P. knowlesi rare. Retrieved October 2. https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2018/infectious-diseases-related-to-travel/yellow-fever-malaria-information-by-country/vietnam
    [2] Goldlust S. et al., (June 7, 2018). The decline of malaria in Vietnam, 1991–2014. Malaria Journal201817:226. link: https://malariajournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12936-018-2372-8#Decs

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *